Czym jest koło barw
Koło barw, nazywane też kołem kolorów, to schemat, który rozmieszcza kolory wokół okręgu. Kolory sąsiednie są do siebie podobne. Kolory przeciwległe najbardziej się różnią.
Isaac Newton narysował jedną z pierwszych wersji w XVII wieku. Od tamtej pory artyści i projektanci używają go, żeby rozumieć i łączyć kolory.
Istnieją dwa główne modele: tradycyjny, używany w malarstwie, i cyfrowy, używany na ekranach.
Tradycyjny model RYB (malarstwo)
To model, którego uczy się w szkole. Nazwa RYB pochodzi od angielskich nazw kolorów: czerwony, żółty i niebieski.
- Podstawowe: czerwony, żółty i niebieski. Nie da się ich uzyskać przez mieszanie innych kolorów.
- Pochodne: pomarańczowy (czerwony + żółty), zielony (żółty + niebieski) i fioletowy (niebieski + czerwony).
- Trzeciorzędowe: mieszanka koloru podstawowego i sąsiedniego pochodnego. To czerwono-pomarańczowy, żółto-pomarańczowy, żółtozielony, niebieskozielony, niebieskofioletowy i czerwonofioletowy.
W sumie tradycyjne koło ma 12 kolorów. Przydaje się w malarstwie, ilustracji i do zrozumienia harmonii.
Cyfrowy model RGB (ekrany)
Ekrany tworzą kolor ze światła. Mieszają trzy światła: czerwone, zielone i niebieskie. Dlatego model nazywa się RGB.
- Podstawowe: czerwony, zielony i niebieski.
- Pochodne: żółty (czerwony + zielony), cyjan (zielony + niebieski) i magenta (niebieski + czerwony).
- Jeśli zsumujesz trzy światła na maksimum, otrzymasz biel. Bez światła otrzymasz czerń.
Kody HEX, takie jak #FF0000, opisują kolory RGB. Dlatego są standardem w projektowaniu stron i aplikacji.
Do druku używa się innego modelu, CMYK: cyjan, magenta, żółty i czarny. Z niego korzystają drukarnie.
W praktyce harmonie działają podobnie w obu modelach. Zmienia się tylko to, który kolor leży naprzeciw którego. Na przykład w RYB kolorem dopełniającym czerwieni jest zieleń. W RGB jest nim cyjan.
Kolory ciepłe i zimne
Jeśli przetniesz koło na pół, otrzymasz dwie grupy:
- Ciepłe: czerwony, pomarańczowy i żółty. Kojarzą się z energią, bliskością i ruchem. Wydają się przybliżać do patrzącego.
- Zimne: zielony, niebieski i fioletowy. Kojarzą się ze spokojem, dystansem i porządkiem. Wydają się oddalać.
Temperatura istnieje też w obrębie jednego koloru. Są chłodniejsze czerwienie, z nutą niebieskiego, i cieplejsze szarości, z nutą brązu.
Dobry trik: używaj zimnych kolorów na tła i duże powierzchnie, a ciepłych do tego, co chcesz wyróżnić.
Harmonie kolorów
Harmonie to połączenia oparte na położeniu kolorów na kole. To skrót do tworzenia zrównoważonych palet. Możesz je wypróbować w naszym narzędziu Harmonia kolorów.
Kolory dopełniające
To dwa kolory leżące naprzeciw siebie na kole. Na przykład niebieski i pomarańczowy.
Dają maksymalny kontrast. Świetnie sprawdzają się do wyróżnienia przycisku, ceny lub nagłówka.
Jak ich używać: nie dziel ich po równo. Wybierz jeden jako dominujący, a drugi jako akcent. Unikaj tekstu w jednym kolorze na nasyconym tle w kolorze dopełniającym, bo tekst „drga” i męczy wzrok.
Kolory analogiczne
To trzy sąsiednie kolory na kole. Na przykład żółty, żółto-pomarańczowy i pomarańczowy.
Dają spokojne i naturalne połączenia. Często spotyka się je w przyrodzie, na przykład o zachodzie słońca lub w lesie.
Jak ich używać: wybierz kolor główny, drugi pomocniczy, a trzeci do detali. Dodaj kolor neutralny, żeby nie zabrakło kontrastu.
Triada
To trzy kolory oddalone od siebie o tę samą odległość, tworzące trójkąt. Na przykład czerwony, żółty i niebieski.
Dają żywe i zrównoważone palety. Są popularne w projektach dla dzieci, grach i wesołych markach.
Jak jej używać: pozwól jednemu kolorowi dominować, a dwóch pozostałych używaj w mniejszej ilości. Jeśli efekt jest zbyt intensywny, zmniejsz nasycenie jednego lub dwóch kolorów.
Dopełnienie rozszczepione
Weź kolor i zamiast jego dokładnego przeciwieństwa użyj dwóch sąsiadów tego przeciwieństwa. Na przykład niebieski z czerwono-pomarańczowym i żółto-pomarańczowym.
Daje duży kontrast, ale mniej napięcia niż kolory dopełniające. To dobry wybór na początek.
Jak go używać: kolor bazowy zajmuje większość powierzchni. Dwa pozostałe służą jako akcenty.
Tetrada
To cztery kolory tworzące na kole prostokąt lub kwadrat. To odpowiednik dwóch par kolorów dopełniających. Na przykład niebieski, pomarańczowy, zielony i czerwony.
To najbogatsza harmonia, ale też najtrudniejsza do zrównoważenia.
Jak jej używać: jeden kolor dominujący, jeden drugoplanowy i dwa akcenty. Ostrożnie łącz ciepłe i zimne odcienie i opieraj się na kolorach neutralnych.
Paleta monochromatyczna
Używa jednego koloru w różnej jasności i nasyceniu. Na przykład kilka odcieni niebieskiego.
Jest elegancka, spójna i łatwa w użyciu. Bardzo często pojawia się na stronach firmowych i w interfejsach.
Jak jej używać: najciemniejszy odcień daj na tekst, średni na główne elementy, a jasne na tła. Jeśli chcesz coś wyróżnić, dodaj jeden kolor akcentu.
Wskazówki, jak stosować koło barw
- Zacznij od harmonii i dopasuj ją później. Nie musisz trzymać się jej co do joty.
- Zmieniaj jasność i nasycenie, żeby złagodzić intensywne połączenia.
- Zawsze dodawaj kolory neutralne: biel, czerń, szarość lub beż.
- Sprawdź, czy tekst jest czytelny na każdym tle.